Tại Hội nghị khoa học Chẩn đoán hình ảnh TP.HCM mở rộng lần thứ 13 năm 2026, một trong những điểm nhấn đáng chú ý chính là sự xuất hiện của công nghệ CT đếm photon – hướng đi mới đang thu hút sự quan tâm lớn từ giới chuyên môn.
Không còn chỉ dừng lại ở việc “chụp hình” cấu trúc cơ thể như trước đây, công nghệ này có khả năng ghi nhận từng photon tia X đi qua mô. Điều đó đồng nghĩa với việc hình ảnh không chỉ rõ nét hơn mà còn mang nhiều thông tin hơn về bản chất tổn thương – yếu tố then chốt trong chẩn đoán sớm.
Theo các báo cáo trình bày tại hội nghị, CT đếm photon cho phép phát hiện những tổn thương rất nhỏ, ở mức mà nhiều kỹ thuật trước đây có thể bỏ sót. Trong ung thư, đây có thể là khác biệt giữa phát hiện sớm và phát hiện muộn – yếu tố quyết định trực tiếp đến tiên lượng điều trị.
Không chỉ dừng lại ở ung thư, công nghệ này còn mở ra lợi thế trong nhiều lĩnh vực khác. Hình ảnh mạch vành trở nên rõ ràng hơn ngay cả khi có vôi hóa hoặc đặt stent. Trong thần kinh, việc phân biệt tổn thương với chất cản quang chính xác hơn, hỗ trợ tốt cho chẩn đoán đột quỵ và các bệnh lý não.
Thêm nhiều thông tin hơn về đặc điểm của tổn thương
Theo chia sẻ tại hội nghị, các hệ thống CT hiện đại ngày nay đã trở thành công cụ quan trọng trong phát hiện và theo dõi nhiều bệnh lý. Tuy nhiên, với những ca bệnh phức tạp, hình ảnh CT truyền thống đôi khi vẫn bị nhiễu hoặc thiếu chi tiết, gây khó khăn trong việc đánh giá chính xác đặc điểm tổn thương.
Sự xuất hiện của công nghệ cắt lớp vi tính lượng tử mang đến một hướng tiếp cận hoàn toàn mới. Trước đây, CT chủ yếu cung cấp thông tin về hình thái như kích thước, hình dạng hay cấu trúc tổn thương. Nhưng với công nghệ mới, nhờ khả năng ghi nhận trực tiếp các photon tia X đi qua cơ thể, hệ thống có thể cung cấp thêm nhiều dữ liệu giá trị về bản chất của tổn thương.
Những thông tin này không chỉ giúp bác sĩ quan sát rõ hơn về mặt hình ảnh, mà còn hỗ trợ đánh giá sâu hơn về đặc tính sinh học, từ đó hiểu rõ tình trạng bệnh của từng bệnh nhân và đưa ra quyết định điều trị chính xác hơn.
Những khác biệt rõ rệt trong thực hành lâm sàng
Các chuyên gia tại hội thảo cho biết, khi ứng dụng CT lượng tử vào thực tế, hiệu quả thể hiện rõ rệt ở nhiều nhóm bệnh.
Đặc biệt trong lĩnh vực tim mạch, với những bệnh nhân đã đặt stent hoặc có tình trạng vôi hóa mạch vành nặng – vốn là những trường hợp khó đánh giá bằng CT thông thường – công nghệ này cho thấy ưu thế vượt trội. Hình ảnh thu được rõ nét hơn đáng kể, giúp bác sĩ quan sát chính xác lòng mạch và các mảng xơ vữa.
Đáng chú ý, ngay cả khi bệnh nhân có nhịp tim cao hoặc loạn nhịp, việc chụp vẫn đảm bảo chất lượng mà không cần sử dụng thêm thuốc hỗ trợ, mở ra nhiều tiềm năng cải thiện hiệu quả chẩn đoán và điều trị trong tương lai.
Trong ung thư, việc phát hiện sớm những tổn thương rất nhỏ luôn đóng vai trò quyết định đến hiệu quả điều trị. Với công nghệ cắt lớp vi tính lượng tử, hình ảnh có thể được tái tạo với lát cắt siêu mỏng chỉ tới 0,2 mm – một bước tiến đáng kể so với trước đây.
Nhờ độ phân giải vượt trội này, nhiều bất thường nhỏ vốn dễ bị bỏ sót nay có thể được nhận diện rõ ràng hơn. Điều này giúp bác sĩ không chỉ phát hiện sớm mà còn đánh giá chính xác hơn đặc tính của tổn thương, từ đó hỗ trợ hiệu quả trong chẩn đoán và theo dõi nguy cơ tái phát.
“Chạy đua với thời gian” trong đột quỵ cũng có thêm lợi thế
Không chỉ trong ung thư, công nghệ này còn cho thấy giá trị rõ rệt trong các bệnh lý thần kinh như đột quỵ – nơi mỗi phút trôi qua đều ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hồi phục của người bệnh.
Nhờ cải thiện độ tương phản hình ảnh, CT lượng tử giúp nhận diện sớm các vùng nhồi máu hoặc vi xuất huyết, đồng thời phân biệt chính xác với chất cản quang. Bên cạnh đó, khả năng giảm nhiễu kim loại sau can thiệp cũng giúp bác sĩ đánh giá rõ ràng hơn tình trạng mạch máu, nâng cao độ tin cậy trong chẩn đoán.
Không chỉ rõ hơn mà còn an toàn hơn cho người bệnh
Một điểm đáng chú ý khác là công nghệ này còn giúp giảm đáng kể liều tia X cũng như lượng thuốc cản quang cần sử dụng. Đây là yếu tố quan trọng giúp tăng độ an toàn, đặc biệt với những bệnh nhân có nguy cơ suy thận hoặc mắc nhiều bệnh lý nền.
Theo nhà sản xuất, công nghệ cắt lớp vi tính lượng tử hiện đã được triển khai tại hơn 35 quốc gia, ứng dụng cho hơn 2,5 triệu bệnh nhân và là nền tảng của hơn 1.000 nghiên cứu khoa học đã công bố.
Tại Việt Nam, công nghệ này cũng đang dần được tiếp cận thông qua các bệnh viện và hội nghị chuyên ngành, mở ra kỳ vọng nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị trong thời gian tới.
Nguồn tham khảo: Báo Tuổi Trẻ
